Казакстан менен Орусиянын — дароо эки өлкөнүн суроо-талабы боюнча эл аралык издөөдө жүргөн, Карим Масимовдун мурдагы күйөө баласы Азамат Капеновду эстебегенибизге бир топ болуп калды. Биздин өлкөдө (Казакстанда) ал алдамчылыкка жана кызмат абалынан кыянаттык менен пайдаланууга шектелүүдө (чыгым 5 миллиард теңгеден ашык деп бааланып, тергөөсүн Финансылык мониторинг агенттиги жүргүзүүдө). Ал эми жакында эле Москва соту аны казакстандык ишкананын үлүшүн уурдаган деген шек менен сыртынан камакка алды.
Азамат учурда Кыргызстанда жүрөт, анткени ал өзүн ушул өлкөнүн жараны деп эсептейт. Натыйжада, дал ушул жагдай аны өткөрүп берүү (экстрадициялоо) процессин татаалдаштырууда. Бирок бул жерде бир маселе бар — Капенов мырзанын паспорту менен баары эле жайында эмес болушу ыктымал.
Азыр мунун себебин түшүндүрүп берейин.
Азамат Капенов 1978-жылы Кыргыз Республикасынын Каракол шаарында туулган, кийин Бишкекке көчүп келип, 1995-жылы Алматыга барып, КазМУда окуй баштаган. Андан 6 жыл өткөн соң, ал өмүрүн Казакстан менен биротоло байланыштырууну чечип, биздин өлкөнүн жарандыгын алууга арыз берген. Себеби — тарыхый мекенине кайтып келүү. Ошол эле учурда ал Кыргызстандын жарандыгынан баш тартууга милдеттүү болчу.
2001-жылы Капенов атайын текшерүүдөн өтүп, Казакстандын мыйзамдарын сактоо боюнча милдеттенме бергенден кийин, бирюза түстүү паспорттун ээси болгон. Ал бардык документтерди алып, аларды бир нече жолу жаңылаган.
Андан сырткары, Азамат бейбаштык үчүн жаза мөөнөтүн өтөөгө да жетишкен — ал бокалдын сыныктарын колдонуп, таанышына бир нече жолу сайып, жаракат келтирген. Демек, Капенов абакка казакстандык жаран катары кирген.
Кызыгы, кийинчерээк Алматы шаардык соту аны күнөөсүз деп тапкан. Бул окуя Капенов Масимовдун кызына үйлөнгөндөн кийин болгон.
Ал эми 2016-жылы анын казакстандык паспорту менен өздүк күбөлүгү жараксыз деп табылган, анткени ал башка өлкөнүн, тагыраагы Орусиянын жараны болуп калгандыктан, Казакстандын жарандыгын жоготкон.
2015-жылы Коррупцияга каршы күрөшүү кызматы кызмат абалынан кыянаттык менен пайдалануу боюнча иш козгогондон кийин, Азамат Орусияга көчүп кеткен. Ошол эле учурда, дал азыр анын колунда Кыргыз Республикасынын жарактуу паспорту бар. Бул да чоң кызыгууну жараткан суроо…
Кыргызстанда кош жарандуулук алууга уруксат берилген, бирок буга чейин Конституция буга тыюу салчу. Ал эми 2007-жылы мыйзамдар өзгөртүлгөн.
Тагыраак айтканда, «Кыргыз Республикасынын жарандыгы жөнүндө» мыйзам пайда болуп, анда баары так жазылган. Ошол эле мыйзамдын 26-беренесинде Кыргызстандын жараны кандай жагдайларда жарандыктан ажыратылары түшүндүрүлөт. Анын бир негизги себеби — чектеш мамлекеттердин, бөтөнчө Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан жана Кытайдын паспортун алуу болуп саналат.
Ушундайча, Казакстандын жарандыгын алып жаткан учурда Капенов Кыргызстандын паспортун сактап калууга укугу жок болчу. Кийинчерээк 15 жыл бою казакстандык болуп жүргөндө да, ал бир эле учурда кыргызстандык боло алмак эмес. Бул эки мамлекеттин тең талабы.
Анткен менен Капенов өзүнүн Инстаграм баракчасында туулганынан тартып Кыргызстандын жараны экенин жана андан эч качан баш тартпаганын билдирип келет. Бирок бул — Азамат жарандыгын алмаштырганда паспортун тапшырбай, бир жерге катып койгонун, ал эми кийинчерээк аны кайра жаңылатып алганын түшүндүрөт. Бул болсо — Кыргыз Республикасынын жана Казакстан Республикасынын мыйзамдарын түз эле бузуу болуп саналат.
Бул тууралуу Бишкектеги аткаминерлер эмне деп ойлошот болду экен, кызык…
Булак: https://t.me/kozachkow/13602
